Tatlı ve Dessert Tarifleri
Mutfakta ilk adımları atan biri için tatlılar hem cazip hem de biraz ürkütücü olabilir. Bir yanda “karıştır, dök, pişir” kadar basit tarifler, öte yanda gramına kadar hassas hamur işleri var. İyi haber şu: pratik tatlıların büyük bölümü, evde çoğu zaman zaten bulunan malzemelerle yapılır. Süt, şeker, un, nişasta, yumurta, tereyağı ve biraz meyve; bu listeyle onlarca farklı sonuç elde edebilirsiniz. Önemli olan, hangi tatlının hangi mantıkla çalıştığını anlamak.
Aşağıda önce tatlı yapımının temel taşlarını, ardından da yeni başlayan birinin ilk denemelerinde rahatlıkla başarabileceği tatlı gruplarını ele alıyoruz. Kek ve pastaların daha ayrıntılı anlatımını sitedeki pasta ve kek başlangıç rehberinde, hamurun kimyasını ise hamur işlerinin temelleri sayfasında bulabilirsiniz; burada daha çok kaşıkla yenen, kalıba dökülen, buzdolabında bekleyen tatlılara odaklanacağız.
Tatlı Yapımının Temel Mantığı
Tatlı tarifleri, dışarıdan bakıldığında birbirinden çok farklı görünse de aslında üç dört temel prensibin tekrarıdır. Bu prensipleri kavradığınızda, tarifi kelime kelime takip etmek yerine ne yaptığınızı bilerek pişirmeye başlarsınız. Hata yaptığınızda da nedenini anlarsınız ki bu, ezberden çok daha değerlidir.
Malzemelerin görevi
Bir tatlıda her malzemenin belirli bir işi vardır. Şeker sadece tatlandırmakla kalmaz; nemi tutar, kıvamı ayarlar, kızarma rengini verir. Yumurta bağlayıcıdır; sarısı yumuşaklık, akı hacim sağlar. Nişasta ve un koyulaştırır. Tereyağı ve sıvı yağ, dokuyu yumuşatır ve lezzeti taşır. Süt ise hem sıvı hem de zenginlik kaynağıdır.
Bunu bilmek şu pratik faydayı sağlar: bir tarifte şekeri yarıya indirdiğinizde yalnızca tat değil, kıvam da değişir. Muhallebide sütü azaltırsanız daha katı bir sonuç alırsınız. Bu yüzden ilk denemelerde tarifi olduğu gibi uygulayıp, ikinci denemede küçük değişikliklere gitmek en sağlıklı yoldur.
Ölçü ve sıcaklık disiplini
Tuzlu yemeklerde göz kararı çoğu zaman işe yarar; tatlıda ise ölçü ciddi bir konudur. Bir mutfak terazisi, tatlı yapımına yeni başlayan biri için en iyi yatırımdır. Terazi yoksa en azından aynı ölçü bardağını ve kaşığı kullanın, böylece tarifleriniz arasında tutarlılık sağlarsınız.
Sıcaklık da en az ölçü kadar belirleyici. Sütlü tatlılar orta ateşte, sürekli karıştırılarak kaynatılır; yüksek ateş dip tutmaya ve pütürlü dokuya yol açar. Fırın tatlılarında ise fırının önceden ısıtılması şart. Soğuk fırına giren bir tatlı, kabarma vaktini kaçırır.
Sabır ve dinlendirme
Yeni başlayanların en sık yaptığı hata acele etmektir. Muhallebi kıvamlıysa hemen ocaktan alınmaz, bir iki dakika daha pişirilir ki nişasta tadı kaybolsun. Şerbetli tatlıda biri sıcak biri ılık olmalıdır; ikisi de sıcak olursa tatlı hamurlaşır. Soğuk tatlılar en az üç dört saat, mümkünse bir gece buzdolabında bekletildiğinde tadı yerine oturur.
Yeni Başlayanlar İçin Pratik Tatlı Grupları
Tatlıları öğrenirken hepsini birden denemek yerine gruplar halinde ilerlemek çok daha verimli. Her grubun kendi tekniği var ve bir grubu öğrendiğinizde o gruptaki onlarca tarife kapı açılıyor.
Sütlü tatlılar
Muhallebi, sütlaç, keşkül, tavuk göğsü ve krem şanti bazlı soğuk pastalar bu grupta. Hepsinin ortak noktası, sütün bir koyulaştırıcıyla (nişasta, pirinç, un) kıvam alması. Başlangıç için sade muhallebi ideal: yarım litre süt, iki yemek kaşığı nişasta, üç yemek kaşığı şeker. Nişastayı önce soğuk sütün bir kısmıyla ezip topaksız hale getirin, sonra kalan sütle birleştirip orta ateşte karıştırarak pişirin. Fokurdamaya başladıktan sonra iki dakika daha pişirmek yeterli.
Bu temelin üzerine kakao ekleyerek çikolatalı muhallebi, üstüne dövülmüş fındık serperek keşkül, bisküvi katları arasına dökerek soğuk pasta yapabilirsiniz. Tek bir teknik, çok sayıda sonuç.
Buzdolabı ve bisküvili tatlılar
Fırın kullanmadan yapılan bu tatlılar, hem hızlı hem de hata payı düşük olduğu için ilk deneme için çok uygundur. Bisküvi, süt, kakao ve tereyağıyla hazırlanan mozaik tatlı; yoğurt veya krema bazlı çilekli sepetler; kalıba dizilen kedi dili bisküvili pastalar bu gruptandır. Burada pişirme yok, dolayısıyla tek risk kıvamı fazla sulu bırakmak. Karışım, kaşıkla aldığınızda yavaşça akıyorsa doğru kıvamdadır.
Şerbetli ve fırın tatlıları
Revani, kalburabastı, şekerpare, irmik helvası gibi tatlılar biraz daha deneyim ister ama korkulacak bir yanı yok. Şerbet oranı genellikle şu şekilde çalışır:
| Tatlı | Şerbet yaklaşımı | Not |
|---|---|---|
| Revani | Sıcak tatlı, ılık şerbet | Şerbeti azar azar gezdirin |
| Şekerpare | Ilık tatlı, sıcak şerbet | Hamur çok sert yoğrulmasın |
| İrmik helvası | Şerbet ocakta eklenir | İrmiği iyice kavurun |
Şerbetin kendisi basit: bir ölçü şekere bir buçuk ölçü su, kaynadıktan sonra on dakika. Birkaç damla limon, şekerin kristalleşmesini önler.
Kapanış
Tatlı yapımı, mutfakta ölçünün ve sabrın en çok işe yaradığı alan. Sade bir muhallebiyle başlayıp, aynı mantığı farklı malzemelerle çeşit